Egels in de tuin

Egels in de tuin

Tijdens het Egelweekend, die eind september in Nederland werd gehouden, werden er maar liefst 4500 van die koddige diertjes geteld. Het aantal waargenomen egels was hoger dan vorig jaar, maar dat komt waarschijnlijk vooral omdat er meer mensen aan de telling meededen. Want helaas gaat het niet zo goed met het stekelige zoog- en nachtdier. Sinds de eerste telling in 1994 is de egelpopulatie met maar liefst 67 procent afgenomen. Wil je de egel een handje helpen? Zorg dan voor een egelvriendelijke tuin, die ook goed en veilig te bereiken is. Je krijgt er bovendien een bondgenoot in je strijd tegen slakken bij. Een egel kan namelijk wel 35 slakken per nacht verslinden, en hij eet ook kevers, pissebedden, duizendpoten, rupsen, spinnen en muizen.

Tips voor een egelvriendelijke tuin

  1. Omhein de tuin niet geheel met schuttingen of muurtjes, maar plant een haag of een aantal (bessen)struiken als afscheiding, zodat de dieren toegang tot de tuin hebben. Staat er al een schutting? Zaag dan een opening of een paar openingen van circa 13 bij 13 centimeter uit de onderste plank van de schutting.
  2. Zorg voor veel begroeiing in de vorm van bodembedekkers, planten en struiken. Een egel waagt zich niet in een geheel betegelde tuin.
  3. Maak ergens in een hoek of achter een grote struik een hoop van takken en bladeren. Daarin vinden egels beschutting en een plek om te overwinteren.
  4. Ook een composthoop is een fijne plek voor egels, dus wees bij het omzetten of afvoeren van de compost altijd alert op de aanwezigheid van een slapende egel (het zijn immers nachtdieren).
  5. Plaats een egelhuisje of -mand op een beschutte plek in de tuin. Of maak zelf een egelhuisje. Leuk om in de herfstvakantie samen met de kinderen te doen.
  6. Gebruik geen bestrijdingsmiddelen en slakkengif.
  7. Zorg ervoor dat vogelnetten in de (moes)tuin altijd minstens 30 centimeter boven de grond blijven.
  8. Leg een loopplankje of eendentrappetje in de vijver. Egels kunnen best goed zwemmen, maar ze moeten wel weer uit de vijver kunnen komen.
  9. Plaats in de zomer een (vogel)drinkschaal met water op het terras of gras.
  10. Zet in het najaar, wanneer de dieren reserves moeten opbouwen voor hun winterslaap, in de avond een schoteltje met zacht kattenvoer of speciaal egelvoer voor ze neer.
  11. Geef een egel nooit melk, want daar krijgt het diertje diarree van.

Leuke egelweetjes

  • Egels worden doof, kaal en blind geboren, maar al een uur na de geboorte beginnen de stekeltjes door de huid te prikken. Na twee weken gaan hun oogjes en oortjes open.
  • Een volwassen egel heeft ongeveer 6.000 tot 9.000 stekels op zijn rug en flanken.
  • Egels kunnen een paar kilometer per nacht afleggen.
  • Een gezonde volwassen egel weegt tussen de 800 en 1.200 gram. Na de zomer moeten egels veel eten om genoeg op te vetten voor de winterslaap. Om de winter te overleven, moet een egel minstens 400 à 500 gram wegen voordat hij in winterslaap gaat. Vooral voor de vrouwtjes en jonge egeltjes is dat een zware opgave, waardoor zij meestal later beginnen te winterslapen dan de mannetjes.
  • Tijdens de winterslaap kunnen egels tot 40% van hun lichaamsgewicht verliezen. Hun lichaamstemperatuur daalt dan van 36 °C naar 1-5 °C, hun hartslag van 190 naar 20 slagen per minuut en de ademhaling naar eens in de 2 tot 3 minuten. Bovendien stopt hun spijsvertering. Hun winterslaap duurt over het algemeen van oktober-november tot maart-april.
  • Een egel slaapt niet de hele winter aan één stuk door. Soms wordt hij wakker en gaat hij op stap. Als zijn slaapplek niet warm genoeg is, verhuist hij bijvoorbeeld naar een ander nest. Ook tijdens zachte winters, waarin nog insecten te vinden zijn, kan de egel hele perioden wakker blijven.
  • Egels maken de raarste geluiden. Vaak hoor je ze voordat je ze ziet. Ze kunnen enorm snuiven, smakken en knorren. Door hun geknor worden ze in het Engels ‘hedgehog’ genoemd (hedge = haag, hog = varken).
  • Egels zijn bijziend, maar kunnen wel heel goed horen en ruiken. Ze hebben – net als sommige andere zoogdieren en reptielen – een zesde zintuig: het orgaan van Jacobson. Dat ligt tussen hun gehemelte en de neusholte en zorgt ervoor dat ze geuren heel nauwkeurig kunnen onderzoeken en leren herkennen.
  • Egels kunnen 8 jaar oud worden.

Je kunt overigens het hele jaar doorgeven dat je een egel of zelfs meerdere egels gezien hebt, onder andere via tuintelling.nl, telmee.nl en waarneming.nl. Dat is ook een leuke activiteit voor de (wat oudere) kinderen tijdens de herfstvakantie. Stuur ze op een droge avond na het eten nog even met een missie de tuin in en laat ze dan vooral goed luisteren.

Kijk ook eens naar de volgende berichten:

Verse overvloed met de Italiaanse kruiden

Met verse kruiden wordt je keukenkunst gegarandeerd verfijnder. GroenRijk verkoopt een Italiaanse mix van rozemarijn, salie, tijm en lavendel die een geraffineerde smaak geven aan gerechten. Bovendien staan de plantjes mooi in potten in de keuken of op een eigen plek in de tuin.

 

Mediterrane smaakmakers

Met wat verse rozemarijn, tijm, salie en lavendel in je gerechten wordt je in een handomdraai een keukenmaestro. Deze k...

Lees meer...
Vroeg voorjaar met narcissen

Aan het einde van de winter haal je met de gele trompetjes van de Narcissus 'Tête-à-tête' het voorjaar alvast in huis. Zo hoef je niet lang te wachten om mooie, bloeiende narcissen te zien. GroenRijk verkoopt deze Narcissus 'Tête-à-tête' al in pot.

 

Hoofd in de wolken

De 'Tête-à-tête' is een narcis van ongeveer 15 tot 20 cm hoog met aan iedere stengel twee tot drie trompetjes. Je kunt wekenlang van dit zonnetje in huis g...

Lees meer...
Wat maakt mij éxtra mooi?

Medinilla’s, ofwel trosboemen zijn volgens ons al op zijn mooist. Maar een lichte douche geeft haar wel extra energie. Geregeld lichte nevel verlengt de bloei-periode, die toch al bijzonder lang is. Twee maanden lukt bij iedereen wel en zelfs vijf maanden is geen uitzondering. Die bloeitijd – november tot februari – is echt een sensatie. Per stengel piepen er wel honderden knalroze bloemetjes onder de schutbladen vandaan.

 

Medin...

Lees meer...
Primula, de vroege vogel in de tuin

De bloemstengels van de Primula acaulis lijken enigszins op sleutels. Tenminste als je een sleutel met de baard in de lucht steekt. Dat is één verklaring voor de naam Sleutelbloem. Ook is er de legende die verhaalt over Petrus. Zittend bij de hemelpoort zou hij in het lentezonnetje zijn weggedommeld. Zijn sleutelbos zou daarbij uit zijn handen zijn gegleden. En op de plek waar de sleutelbos de grond raakte ontloken schitterende goudgele bloemen. Maar wat het...

Lees meer...